خانه / آموزش درمانگران / آموزش قدم به قدم درمان اعتیاد به شیشه به روش ماتریکس – جلسه اول پیشگیری از عود

آموزش قدم به قدم درمان اعتیاد به شیشه به روش ماتریکس – جلسه اول پیشگیری از عود

آموزش قدم به قدم درمان اعتياد به شیشه به روش  ماتریکس – جلسه اول پيشگيري از عود

مقدمه
قبل از شروع، لازم است یادآوری کنم که فرض ما بر اینست که شما جلسه ای به نام پیشگیری از عود در مرکزتان برنامه ریزی کرده اید که در زمانی مشخص ( مثلا چهارشنبه ها بعدازظهر از ساعت 16 تا 17:30 ) تشکیل می شود و تمامی بیماران کلینیک اعم از بیماران تحت درمان های نگهدارنده و ماتریکس می توانند آزادانه در این جلسات شرکت کنند. در 45 دقیقه اول  این جلسه، موضوع مورد بحث توسط مشاور مطرح می شود. و 15 دقیقه آخر جلسه با شرکت بیماران تحت درمان ماتریکس ( بدون حضور سایر بیماران ) بصورت بحث آزاد تشکیل و جلسه به پایان می رسد.

مشاور با بیان موضوع جلسه  از شرکت کنندگان جلسه می خواهد تجربه خود را در مورد ارتباط مصرف الکل با بازگشت به سمت اعتیاد بیان کنند. هر یک از مراجعان تجربیات خود را در این مورد عنوان خواهند کرد حتی تجربیاتی که ممکن است خلاف هدف جلسه ما باشد! در چنین مواردی ممکن است مشاور در مقابل چنین تجربیاتی ( که خلاف هدف جلسه هستند ) جبهه گیری کند (confrontation) و این جبهه گیری باعث شکست جلسه شود! پس تکلیف مشاور چیست؟

در چنین مواردی مشاور نقشی کاملا بی طرف خواهد داشت و اجازه می دهد مراجع تجربیات خود را عنوان کند با این استثناء که هرکجای صحبت های مراجع برای جلسه برانگیزان محسوب می شوند مشاور به برانگیزان بودن آن قسمت از صحبت ها اشاره می کند و در این مورد مراجع را آگاه می کند. سپس از دیگر مراجعان می خواهد دلایل موافقت یا مخالفت خود را با نظر چنین مراجعی بیان کنند.

با توجه به اینکه مصرف الکل ارتباط بسیار زیادی با بازگشت و عود دارد، بیشتر مراجعان که چندین بار سابقه قطع مصرف و برگشت داشته اند به این نکته اعتقاد دارند که مصرف الکل یکی از دلایل برگشت به سمت مصرف مجدد است! پس اگر مشاور به این صورت جلسه را اداره کند مشکل چندانی نخواهد داشت و نیاز به مقابله یا همان جبهه گیری وجود ندارد.

در مواردی که تعداد شرکت کنندگان در جلسه پیشگیری از عود کم است و نظری مخالف نظر چنین مراجعی وجود ندارد، بسیار چاره ساز خواهد بود که مشاور بگوید: “خوب حالا باید صبر کنیم و ببینیم که آیا مطالبی که در این جلسه مطرح می شوند با چنین تجربیاتی سازگار هستند یا نه؟!” و به اینگونه جلسه را شروع کند!پس این قسمت از جلسه پیشگیری از عود بیشتر به سخنرانی شبیه است که در آن مشاور تنها سخنران نیست بلکه با دعوت مراجعین به شرکت در بحث به روشن تر شدن و قابل فهم شدن موضوعات مورد بحث کمک می کند.

با این مقدمه اولین جلسه پیشگیری از عود را شروع می کنیم و لازم به ذکر است که تمامی جلسات دیگر نیز چنین شیوه ای را پیروی خواهند کرد….

دکتر سعید کفراشی

نويسنده: دكتر سعيد كفراشي


الکل

اهداف جلسه:
• کمک به مراجعان برای درک این نکته که: الکل ماده ای است که مصرف آن می تواند بهبودی را به خطر بیاندازد.
• کمک به مراجعان برای شناسایی موقعیت هایی که احتمال مصرف الکل در چنین موقعیت هایی بیشتر است.
• کمک به مراجعان برای اینکه طوری برنامه ریزی کنند تا بتوانند در برخورد با چنین موقعیت هایی پاک بمانند.

مطالب مورد استفاده:
کتاب ماتریکس مراجع – RP1 – الکل

بیان مطلب بصورت سخنرانی توسط مشاور ( به مدت 45 دقیقه )

مشاور می تواند مطالب این جلسه را به سه قسمت زیر  تقسیم کند:

1- آشنایی با اثرات الکل بر روی مغز:
به خاطر اینکه الکل قسمت منطقی مغز را ضعیف می کند پس بطور طبیعی افرادی که الکل مصرف می کنند نمی توانند به منافع قطع مصرف الکل پی ببرند.

با توجه به اینکه مصرف الکل مهارکننده ها  را ضعیف می کند( درجلسه ششم مهارت های اولیه بهبود به آن اشاره شد) باعث کاهش خود آگاهی شده و شخص بیشتر احساس اجتماعی شدن می کند و همچنین از لحاظ جنسی نیز پرخاشگر می شود. پس بسیاری از افراد مصرف کننده ممکن است در این مورد صحبت کنند که فعالت های اجتماعی و جنسی اشان وابسته به مصرف الکل است و بدون مصرف الکل احساس ناراحتی خواهند داشت.

کسب مهارت در جلسات ماتریکس در حقیقت باعث شده است که شما مهارکننده هایی برای مهار رفتارهای موادجویانه خود بر روی مغزتان ایجاد کنید! تصور کنید با مصرف الکل چنین مهارکننده هایی ضعیف می شوند و اگر در چنین مواردی در معرض یک برانگیزان یا فکر مصرف قرار بگیرید نخواهید توانست از مهارتتان استفاده کنید. و این موضوع زمانی دشوارتر می شود که بدانیم اکثر مواردی که برای مصرف الکل برانگیزان محسوب می شوند برای مصرف مواد نیز برانگزان هستند![auth level=”2″ text=”برای ادامه مطلب کلیک کنید”]

2- در مورد برانگیزان های بیرونی و درونی مصرف الکل آگاه باشیم:
مصرف الکل در فرهنگ بسیاری از کشورهای غربی نفوذ کرده است. پس قطع مصرف الکل برای بیمارانی که در چنین کشورهایی ساکن هستند بسیار مشکل تر از کشور ما خواهد بود چون برانگیزان های بیرونی در چنین کشورهایی بسیار زیاد هستند. تبلیغات تلویزیونی، بیلبوردها، بارها و مکان های مصرف الکل از جمله برانگیزان های شایع در چنین کشورهایی می باشد. در ایران رفت و آمد با افراد مصرف کننده، پارتی یا مهمانی هایی که در آن مصرف الکل صورت می گیرد می تواند شایع ترین برانگیزان های بیرونی باشد.

افسردگی، اضطراب و تنهایی که معمولا بعد از بهبودی از اعتیاد به تمامی مواد به وجود می آید می تواند از جمله شایع ترین برانگیزان های درونی برای مصرف الکل باشند. برخی بیماران احساس می کنند با مصرف الکل از شر چنین علایم ناخوشایندی خلاص می شوند و تفهیم این نکته که مصرف الکل مسئول افسردگی و دیگر مشکلات احساسی آنهاست، بسیار سخت و دشوار است.

3- آمادگی جهت برخورد با موقعیت های برانگیزان:
مانند سایر برانگیزان ها اجتناب از مکان هایی که به احتمال قوی مصرف الکل در آنجا صورت  خواهد گرفت می تواند اولین راه حل باشد. داشتن جواب آماده در ذهن در مواردی که تعارف ممکن است منجر به مصرف قریب الوقوع شود می تواند مفید باشد. جواب هایی مانند: “پزشکم توصیه کرده که در حال حاضر مصرف نکنم.”

اگر جمله “برای همیشه قصد قطع مصرف الکل را دارم!”  شما را اذیت می کند این جمله را جایگزین آن کنید که:
“تا شش ماه هیچگونه موادی از جمله الکل مصرف نخواهم کرد و بعد از شش ماه با یک مغز بدون مصرف مواد در مورد مصرف کردن یا نکردن آن تصمیم خواهم گفت!”

تا اینجا جلسه تمام شده است و ما در کلینیک آینده پایان جلسه را اعلام می کنیم و عنوان می کنیم که بعد از 10 دقیقه تنفس، مراجعان ماتریکس در جلسه بحث آزاد شرکت کنند. سالن اصلی جهت تشکیل جلسه پیشگیری از عود  تصویر محل برگزاری جلسات بحث آزاد ماتریکس

این جلسه در سالن اصلی کلینیک برگزار می شود ولی جلسه بحث آزاد در یکی از اتاق های کلینیک با حضور مراجعان جدید و حداقل یک مراجع بهبود یافته ( بالای شش ماه ) به عنوان دستیار مشاور و مشاور برگزار می گردد.

در ابتدای جلسه، اگر مراجعی برای اولین بار در این جلسه شرکت کرده است به دیگران معرفی می شود. و مشاور جلسه را به گونه ای اداره می کند که موضوع مورد بحث در جلسه به سرانجامی منطقی ختم شود.

ساده ترین شکل چنین جلسه ای می تواند به گونه زیر باشد:
مشاور: در این جلسه، آرش و محسن به عنوان اعضای جدید سعی خواهند کرد به دقت گوش کنند! و مجید، در مورد موضوع با اهمیتی که در طی هفته قبل با آن مواجه شده ای، شروع کن!
مجید مشکلش را عنوان می کند و اینکه چه کارهایی در جهت حل مشکل انجام داده است و در این حین مراجعان دیگر به ترتیب اولویت از دستیار مشاور و بیمارانی که دوره بهبودی طولانی تری دارند می توانند تجربه خود را در زمینه حل مشکلات مشابه در اختیار مجید قرار دهند.

مشاور در طول جلسه شنونده ای فعال خواهد بود و با استفاده از اصول مصاحبه انگیزشی جلسه را به پیش خواهد برد. بیاد داشته باشیم که رعایت اصول مصاحبه انگیزشی در تمامی طول جلسات به موفقیت هرچه بیشتر جلسات کمک خواهد کرد. بعد از پایان جلسه بحث آزاد، در طول روز های آینده در جلسات انفرادی موضوع مطرح شده در جلسه پیشگیری از عود با استفاده از کتاب، با بیمار کار می شود. و مشاور برای درک مفاهیم و پاسخ دادن به پرسش های کتاب به مراجع کمک خواهد کرد.[/auth]

۱۸/۸/۱۳۸۹

دكتر سعيد كفراشي

درباره‌ی دکتر سعید کفراشی

پزشک درمانگر اعتیاد و مسئول فنی مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده

همچنین ببینید

5 مرحله تغییر رفتار

۵ مرحله رهایی از اعتیاد با تغییر رفتار

۵ مرحله رهایی از اعتیاد ( تغییر رفتار ) با تغییر رفتار فرد معتاد، میتوان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 + بیست =