روش ماتریکس-روش تشکیل گروه ماتریکس

آموزش قدم به قدم درمان اعتیاد به شیشه به روش  ماتریکس – چگونگی تشکیل گروه ماتریکس

دکتر سعید کفراشی

نویسنده: دکتر سعید کفراشی


نحوه تشکیل گروه ماتریکس

یادآوری

تصویر مشکل برای آموزش قدم به قدم ماتریکس کلینیک تخصصی ترک اعتیاد آیندههمچنانکه گفتیم، بعد از اتمام دوره مهارت های اولیه بهبود، برنامه درمانی بیمار تغییر می کند. به این  صورت که بیمار هر هفته یک جلسه گروهی و یک جلسه انفرادی خواهد داشت.

این نکته را نیز لازم است یادآوری کنیم که تشکیل گروه ماتریکس به قدری می تواند دشوار باشد که مرکز ملی مطالعات اعتیاد را بر آن داشت که لزوم برگزاری جلسات گروهی ماتریکس را در ایران کاملا حذف کنند و جلسات را بصورت انفرادی پیش ببرند( و به این صورت ماتریکس را ایرانی نماید)  !

اما در مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده روشی مابین روش ماتریکس اصلی و ماتریکس ایرانی شده، نتایج بسیار بهتری را به بار آورد که در زیر به آن اشاره خواهیم کرد. در این روش، جلسات گروهی کاملا حذف نشد بلکه به دوره پیشگیری از عود محدود گردید. اگر تصور می کنید که ما به واسطه هوشی سرشار از خلاقیت به چنین روشی روی آوردیم کاملا اشتباه می کنید چون ما کاملا اتفاقی به چنین روشی برخورد کردیم و زمانیکه آنرا مفید دیدیم چنین روشی را ادامه دادیم.

و اما داستان گروه درمانی ماتریکس ….

سال ها پیش که منابع ماتریکس را به لطف دکتر جورقانیان از اینترنت پیدا کردیم ( متاسفانه این منابع تا همین اواخر توسط عده ای مانند یک راز بصورت مخفی نگهداری می شد)  با استفاده از همین منابع، درمان ماتریکس را شروع کردیم. به این صورت که ابتدا منتظر می ماندیم حداقل ۳ تا چهار نفر برای درمان داوطلب شوند بعد جلسات را بصورت گروهی تشکیل می دادیم.

صبر کردن جهت داوطلب شدن چند نفر به قدری وقت گیر بود که وقتی تعداد افراد به حدنصاب می رسید و با آنها تماس گرفته می شد که در دوره درمانی شرکت کنند، تعدادی از داوطلبان انگیزه هایشان را از دست داده بودند و تمایل به شرکت در درمان نداشتند! و این باعث می شد که مجددا جهت به حدنساب رسیدن داوطلبان صبر کنیم!

در این بین بیمارانی به کلینیک مراجعه می کردند که مصرف همزمان شیشه و مواد مخدر مشکل اصلی آنها بود. ما چنین بیمارانی را ترجیحا تحت درمان نگهدارنده با بوپره نورفین زیرزبانی قرار می دادیم و به آنها وعده داده می شد که بزودی خواهند توانست در دوره ماتریکس نیز شرکت کنند. وقتی تعداد چنین بیمارانی در مرکز آینده زیاد شدند بالاخره ما توانستیم اولین گروه های ماتریکس را با تعدادی از این بیماران و بیمارانی که مصرف شیشه تنها مشکل آنها بود تشکیل دهیم.

پس در گروه های ابتدایی ماتریکس، اکثریت با بیمارانی بود که مشکل اعتیاد به شیشه و مواد مخدر داشتند و همزمان با ماتریکس، تحت درمان نگهدارنده قرار گرفته بودند. به هر حال در هر دوره دو گروه سه تا چهار نفری را تشکیل می دادیم و همزمان منابع را ترجمه ( فایل هایی که در حال حاضر برای دانلود در اختیار اعضای سایت قرار می گیرد همگی در آن زمان تهیه شده است ) و در پرونده بیماران می گنجاندیم و نویسنده، در هر جلسه موضوع جلسه را با بیماران کار می کرد.

برای اینکه در نظر ندارم این مطالب به رنجنامه ماتریکس تبدیل شود، از مشکلاتی که با آن مواجه بودیم می گذرم و تنها به یک مشکل عمده اشاره می کنم و آن نبود فردی بهبود یافته از شیشه بود که ما بتوانیم در جلسات به عنوان دستیار مشاور (co leader) از آن استفاده کنیم.

در حین ترجمه منابع، کار زیاد سختی نبود که متوجه شویم مطالب موجود در ماتریکس به درد همه بیماران تحت درمان ( چه نگهدارنده چه سمزدایی و چه ماتریکس ) می خورد! از این جهت تصمیم گرفتیم که جلسه ای با عنوان پیشگیری از عود در کلینیک برگزار کنیم تا همه بیماران شانس شرکت در آنرا داشته باشند.

با توجه به اینکه روزهای تعطیل معمولا روزهایی وسوسه انگیز هستند به همین خاطر زمان چنین جلسه ای را بعدازظهرهای چهارشنبه تعیین کردیم تا بیماران آمادگی لازم برای گذراندن روزهای تعطیل را داشته باشند.موفقیت درمان ماتریکس کلینیک تخصصی ترک اعتیاد آینده

پس چهارشنبه ها بعدازظهر، جلسه پیشگیری از عود در سالن انتظار کلینیک برگزار و در هر جلسه به ترتیب یکی از مباحث کتاب ماتریکس با بیماران به بحث گذاشته می شد. برنامه به این گونه بود که بتوانیم تمامی مباحث مهارت های اولیه بهبود و پیشگیری از عود را بر اساس سرفصل های کتاب ماتریکس تا پایان یک سال شمسی برای بیماران توضیح دهیم.

اتفاقا جلسات پیشگیری از عود با استقبال بیماران مواجه شد بطوری که این جلسات بعد از سال ها همچنان در تمامی چهارشنبه ها تشکیل می شود!

پس اگر بخواهیم تا اینجا موضوع را جمع بندی کنیم وضعیت ما به این گونه بود:

۱- بیماران داوطلب ماتریکس در دو گروه هر هفته در سه جلسه ماتریکس شرکت می کردند.

۲- جلسات پیشگیری از عود در کلینیک برگزار می شد و تمامی بیماران تحت درمان مرکز آینده، شانس شرکت در جلسات را داشتند.

بعد از چند دوره ماتریکس به این شیوه، به قدری ریزش و عود در این گروه ها زیاد بود که در نهایت از ادامه درمان ماتریکس به این شیوه منصرف شدیم و به برگزاری جلسات پیشگیری از عود برای تمامی بیماران کلینیک بسنده کردیم! تصور کنید، از بین تمامی بیماران داوطلب در آن گروه ها سه نفر توانستند بهبود قابل ملاحظه ای پیدا کنند و از آن سه نفر نیز در حال حاضر تنها یک نفر همچنان در بهبودی به سر می برد و این خیلی نا امید کننده بود و دیگر تصمیمی برای ادامه درمان ماتریکس نداشتیم!

پس عطای ماتریکس را به لقایش بخشیدیم و خود را از زحمت و دردسر چنین درمانی خلاص کردیم! ولی مطالب و آموخته هایمان از ماتریکس به قدری ناب بود که جلسات پیشگیری از عود کلینیک را به قسمت جدانشدنی درمان تبدیل کرده بود. در جلسات پیشگیری از عود، اتفاق مبارکی در حال شکل گرفتن بود که ما از آن بی خبر بودیم! موضوع از این قرار بود:

[auth level=”2″ text=”برای ادامه مطلب کلیک کنید”]عده ای از بیماران تحت درمان نگهدارنده که ما وعده شرکت در جلسات ماتریکس را به آنها داده بودیم ولی هیچگاه نتوانستند در چنین جلساتی شرکت کنند؛ جلسات پیشگیری از عود را جدی گرفته بودند و تصور می کردند ماتریکس، همین یک جلسه پیشگیری از عود است بعلاوه کارهایی که پزشک و روانشناس کلینیک برای بیماران انجام می دهند! این افراد که تعدادشان کم هم نبود با آموزه های جلسات پیشگیری از عود و مشاوره انفرادی با پزشک و روانشناس در عین ناباوری توانسته بودند بیش از شش ماه پاک بمانند!

تصویر چک لیست کلینیک تخصصی ترک اعتیاد آیندهو حالا ما گنجینه ای ارزشمند در اختیار داشتیم و آن بیماران بهبود یافته ای بودند  که  مطالب ماتریکس را به خوبی می دانستند و ما می توانستیم به عنوان دستیار مشاور از آنها برای درمان ماتریکس استفاده کنیم. پس بار دیگر، درمان ماتریکس را با روش حال حاضر  از سر گرفتیم. این بار به صورت زیر:

۱- در یک ماه اول درمان بر اساس یک برنامه منظم بصورت سه جلسه در هفته مباحث مهارت های اولیه بهبود را بصورت انفرادی با بیمار کار می کنیم.

۲- بعد از پایان مباحث مهارت های اولیه بهبود، برنامه بیمار را بصورت یک جلسه انفرادی و یک جلسه گروهی(همان جلسه پیشگیری از عود) در هفته تغییر می دهیم و بیمار ملزم به شرکت در جلسات پیشگیری از عود چهارشنبه ها می شود. و در جلسه انفرادی هفته بعد، موضوعی که در جلسه پیشگیری از عود بحث شده بود بصورت انفرادی با بیمار کار می شود. و در پایان جلسه بیمار در حضور مشاور، مطالب جلسه را با صدای رسا می خواند و در این حین مشاور نکات مبهم را روشن می کند و در پاسخ گویی به سئوالات جلسه، بیمار را راهنمایی می نماید.

۳- در پایان هر جلسه پیشگیری از عود گروهی، بعد از یک استراحت مختصر ۱۰ دقیقه ای، بیماران دواطلب ماتریکس با حضور مشاور و یک دستیار مشاور در یکی از اتاق های کلینیک جلسه ای کوتاه را برگزار می کنند و به مشکلات خود در یک هفته گذشته می پردازند.

این روش در حال حاضر به قدری کارآیی دارد که بهبود بیماران ماتریکسی و پایان شش ماه دوره درمان، به امری عادی در مرکز آینده تبدیل شده است! و ما قسمت اعظم چنین برنامه ای را مدیون زحمات بیمارانمان هستیم.

اگر شما از جمله همکارانی هستید که برای انجام درمان ماتریکس پیش قدم شده اید، توصیه ما برای شروع کار به شما اینست که:

۱- جلسه ای با نام پیشگیری از عود در وقت و زمانی مشخص در کلینیک برگزار کنید بطوریکه  شرکت تمامی بیماران را در این جلسه بصورت رایگان و آزاد باشد.

۲- در ابتدا بیماران داوطلب و بدون سایکوز را که برخورد و ارتباط برقرار کردن با آنها راحت است بپذیرید.

۳- اولین بیماری که به این گونه بهبودیش از شش ماه فراتر می رود دستیار شما خواهد بود و شما موفق شده اید و آمادگی پذیرش بیماران پیچیده تر را خواهید داشت.

در ضمن امکان همکاری بیماران بهبود یافته مرکز آینده به عنوان دستیار مشاور با مراکز تهران با هماهنگی قبلی مقدور خواهد بود.

امیدوارم با این دو جلسه جمع بندی، آمادگی لازم جهت از سر گیری  آموزش قدم به قدم درمان ماتریکس با شروع مباحث پیشگیری از عود ایجاد شده باشد. و بتوانیم آموزش این جلسات را از هفته آینده آغاز کنیم.[/auth]

دکتر سعید کفراشی
۷/۷/۱۳۸۹

ترک اعتیاد در منزل در سایت www.aayandeh.net

درباره‌ی دکتر سعید کفراشی

پزشک درمانگر اعتیاد و مسئول فنی مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده

همچنین ببینید

ماتریکس جلسه یازدهم پیشگیری از عود

ماتریکس جلسه یازدهم پیشگیری از عود

ماتریکس ماتریکس جلسه یازدهم پیشگیری از عود نویسنده: دکتر سعید کفراشی ماتریکس جلسه ۱۱ پیشگیری از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 + نوزده =