عكس سمت راست نواحي تزريق مواد مخدر ( روزانه ۱۵ بار ) را قبل از درمان نشان مي دهد

عكس سمت چپ همان دست ها را سه هفته بعد از ورود به درمان نگهدارنده بامتادون و قطع مصرف نشان مي دهد

بیماران زیادی هستند که در مراجعه برای درمان نگهدارنده با متادون ابراز می کنند که در فلان مرکز و بهمان مرکز چندین بار تحت درمان با متادون بوده اند و از روز اول هم متادون در اختیار آنها قرار گرفته است که آنرا به منزل ببرند! به همین خاطر از ما نیز انتظار دارند که همین کار را انجام دهیم!

بسیار جالب است که این افراد به تصور اینکه چیز جدیدی کشف کرده اند می گویند که من سیستم بدن خودم را بهتر می شناسم و بهتر می دانم که چه مقدار متادون مورد نیاز بدن من است! من می دانم که متادون را در چند وعده و چه موقع استفاده کنم که بر روی بدنم تاثیر لازم را بگذارد! عده ای هم هستند که اقدام به خرید متادون از بازار قاچاق می کنند و با مصرف خودسرانه تصور می کنند که خود را تحت درمان نگهدارنده و طولانی مدت با متادون قرار داده اند!

در نهایت ادب و تواضع باید بگوییم این گونه افراد در حال سوء مصرف متادون هستند نه درمان نگهدارنده با متادون!

متاسفانه برخی همکاران پزشک که تجربه زیادی در درمان اینگونه بیماران ندارند خواسته یا ناخواسته ممکن است توجیهات این افراد را بپذیرند و راه را برای سوء مصرف متادون هموار کنند!

مدت زمانی را که طول می کشد تا نصف مقدار متادون خورده شده از بدن خارج شود نیمه عمر متادون می گویند. وقتی برای اولین بار شخص متادون مصرف می کند این زمان بطور متوسط 15 ساعت است. جالب است بدانید که از روز سوم درمان به بعد این زمان افزایش یافته و به 48 ساعت هم می رسد. پس مصرف متادون در چند وعده تنها ممکن است در روزهای اول و دوم آنهم تحت نظارت پزشک منطقی باشد. از روز سوم متادون فقط در یک وعده باید مصرف شود.

مصرف وسواس گونه مواد که در کنار آن به ندرت جایی برای پرداختن به کارهای دیگر باقی می ماند در واقع اساس رفتار اعتیادی است.

شخصی که روزانه 15 بار مواد مخدر تزریق می کند چگونه می تواند فرصت دیگری برای انجام کارهایش داشته باشد؟؟!

مصرف متادون در یک وعده نیز یکی از نکات طلایی درمان نگهدارنده با متادون است که اگر رعایت نشود هیچگاه نخواهیم توانست این رفتار اعتیادی بیمار را تغییر دهیم.

بسیاری از بیماران در ابتدا تصور می کنند که محال است دارویی وجود داشته باشد که با یکبار مصرف آن در روز به مدت حداقل 24 ساعت نیاز به سوء مصرف هیچ ماده مخدر دیگری نداشته باشند. اگر در روند پذیرش بیمار از مشاوره تا شروع درمان راه درست و منطقی را در پیش گرفته باشیم وقتی بیمار برای اولین بار می فهمد که با خوردن متادون در یک وعده واقعا نیاز به سوء مصرف هیچ ماده مخدر دیگری ندارد بقدری ابراز خوشحالی می کند که درمانگر را نیز به وجد می آورد!

حال تصور کنید که درمانگر بی تجربه خارج از پروتکل متادون را در اختیار بیمار قرار دهد؛ در چنین شرایطی دقیقا مانند آنچه در مصرف مواد مخدر اتفاق می افتد بیمار مقداری از متادون را برای روز مبادا پنهان می کند ( جاسازی می کند ) و مابقی را بر اساس میزان لذت بردن از آن استفاده خواهد کرد و اگر از آن لذت نبرد ممکن است به مصرف سایر مواد مخدر نیز پناه ببرد. در اینجا نه اینکه مصرف وسواس گونه مواد را درمان نکرده ایم بلکه در کنار مصرف وسواس گونه مواد، مصرف وسواس گونه متادون را نیز به رفتار های اعتیادی بیمار اضافه کرده ایم!

البته در اینجا مواردی هم وجود دارند که بر اساس پروتکل و تجویز پزشک درمانگر بهتر است متادون بصورت چند وعده ای استفاده شود. یکی از این موارد زنان حامله معتادی هستند که تحت درمان نگهدارنده با متادون می باشند. تنها در چنین مواردی است که بیمار از مصرف متادون بصورت چند وعده ای سود می برد!

تمام سعی اینجانب در سه قسمت درمان نگهدارنده با متادون این بود که به مواردی اشاره کنم که مشکل شایع بسیاری از بیماران و خانواده های مراجعه کننده به کلینیک های درمان سوء مصرف مواد است. در صورتیکه شما بازدید کننده عزیز سئوالاتی داشته باشید که نتوانید جواب آنرا در این مقالات پیدا کنید قسمت های بعدی را نیز به این مقاله اضافه خواهم کرد.

 دكتر سعيد كفراشي