روش ماتریکس-جلسه یازدهم پیشگیری از عود

آموزش قدم به قدم درمان اعتیاد به شیشه به روش ماتریکس – جلسه یازدهم پیشگیری از عود – پیش بینی و پیشگیری از عود

نویسنده: دکتر سعید کفراشی


جلسه یازدهم پیشگیری از عود: پیش بینی و پیشگیری از عود

اهداف جلسه:

• کمک به مراجعان برای شناسایی عود (بازگشت به اعتیاد) و نحوه شروع و پیشرفت آن
• کمک به مراجعان برای شناسایی علایم عود
• کمک به مراجعان برای در پیش گرفتن راه هایی برای اجتناب از عود

مطالب مورد استفاده دراین جلسه:

کتاب ماتریکس مراجع – پیش دستی کردن و جلوگیری از عود – RP11

بیان مطلب بصورت سخنرانی توسط مشاور :

۱٫ درک این نکته که پاک ماندن با صرف تصمیم گیری برای قطع مصرف فرق دارد
تصمیم به قطع مصرف مواد و ورد به درمان مهم است. اما وقتی شخصی تصمیم به قطع مصرف گرفته است از این به بعد لازم است هر روز تصمیم بگیرد که بار دیگر مصرف را شروع نکند. آنهایی که مصرف را قطع کرده اند و در درمان هستند لازم است در مورد علایم عود یا برگشت به سمت اعتیاد هوشیار و آگاه باشند. برای مراجعانی که تازه به درمان وارد شده اند مصرف مواد رفتاری آشنا و راحت است؛ بدن و مغز این افراد می خواهد که به سمت مصرف برگردند. بنابراین لازم است مراجعان عود را پیش بینی و از ایجاد آن جلوگیری کنند.


۲٫ آموختن نحوه تشخیص احساسات تلنبار شده و رفتارهای اعتیادی
مستعد بودن برای عود به آن معناست که افراد تمایل دارند از لحاظ فیزیکی و احساسی همان راحتی گذشته را داشته باشند. احساسات مداوم و آزاردهنده ( مانند خستگی، اضطراب، تحریک پذیری، افسردگی) یا علایم بدنی (مانند بی خوابی، سردرد) اغلب می توانند برانگیزانهایی برای فرآیند عود باشند.  همچنین ممکن است افراد خود را درگیر رفتارهایی کنند که در زمان مصرف مواد انجام می دادند ( مانند دروغگویی، دزدی، اجباری رفتار کردن). این رفتارهای اعتیادی مانند زنگ خطری هستند که به فرد می گوید: اگر کاری در جهت جلوگیری از عود نکند، عود به زودی اتفاق خواهد افتاد.


۳٫ طراحی برنامه ای برای اجتناب از عود
مراجعان لازم است پیشاپیش طرحی داشته باشند برای اینکه اگر در خطر عود قرار گرفتند قرار است چگونه عمل کنند. این طرح ها و مداخلات بسته به فرد در حال درمان متفاوت است. اما صحبت کردن با دوست مورد اعتماد یا اعضای خانواده، رفتن به جلسات همیاری، صحبت با مشاور، ورزش یا انجام چیزهای برای تغییر شرایط مانند یک روز مرخصی از محل کار، اقداماتی هستند که معمولا در چنین مواردی به همه کمک می کند. مراجعان باید در مورد اینکه چه روشی برایشان مناسب است و می تواند به دردشان بخورد تا ( به محض بروز علایم عود) از آن استفاده کنند، فکر کنند.

سخن نویسنده:
ممکن است در مورد احساسات تلنبار شده برای همکاران ابهاماتی وجود داشته باشد و معنای آن روشن به نظر نیاید! به صورت ساده: وقتی برای مدت طولانی با احساس های آزار دهنده زندگی کنیم چنین احساساتی حتی اگر منشأ آنها نیز از بین رود به راحتی دست از سر ما بر نمی دارند! به عنوان مثال: شخصی که سال های سال با اضطراب زندگی کرده است اگر روزی اضطراب نداشته باشد ممکن است احساس خطر کند! یا اینکه اگر دلیلی برای مضطرب بودن در اطرافش وجود نداشته باشد ذهنش دلایل جدیدی را برای اضطراب پیدا خواهد کرد!
مصرف مواد به واسطه اینکه رفتاری ناهنجار است، فرد مصرف کننده سالهای سال با احساسات ناخوشایندی که ناشی از ماهیت این رفتار یا تأثیر مستقیم خود مواد است زندگی میکند و خیلی از احساسها را در ابتدا و اواسط بهبودی  که تقویت و تلنبار شده اند با خود به همراه خواهد داشت. بازگشت این احساسات بعد از بهبودی همچنانکه گفته شد می تواند برانگیزان یا نشانه ای برای شروع عود باشد. مثلا مراجع عنوان میکند دیروز عصبانی شدم و شدت عصبانیتم شبیه زمان مصرفم بود!
نکته بالینی:
صداقت و مهارت بسیار بالایی می خواد که فرد در حال بهبود بتواند عودش را پیش بینی کند. در چندین مورد شروع عود که در بیماران بهبودیافته مرکز آینده وجود داشته، این شروع نه توسط مراجع بلکه بیشتر توسط مشاور و سایر بهبودیافتگان شرکت کننده در جلسات حمایت اجتماعی تشخیص داده می شود و در بسیاری موارد متقاعد کردن فرد به اینکه عود در حال شکل گیری است کاری دشوار است.
توصیه به شرکت منظم در جلسات حمایت اجتماعی و شروع چند جلسه انفرادی ( با محوریت مصاحبه انگیزشی) در چنین مواردی می تواند مؤثر باشد. آموزش مجدد خانواده همچنان در چنین مواردی بسیار اهمیت دارد و بدون آن ممکن است تلاش ها به شکست بیانجامد.

امتیازدهی به این مطلب

جمع امتیاز

User Rating: Be the first one !
ترک اعتیاد در منزل در سایت www.aayandeh.net

درباره‌ی دکتر سعید کفراشی

پزشک درمانگر اعتیاد و مسئول فنی مرکز درمان سوء مصرف مواد آینده

همچنین ببینید

روش ماتریکس-جلسه هفتم پیشگیری از عود

  انگیزه برای درمان اعتیاد چقدر مهم است؟! نوع انگیزه چطور؟ بیماران باانگیزه کم را …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − 3 =